Biographia in Interlingua
Biographia Federico Krutwig PDF Print E-mail

BIOGRAPHIA

krutwig

Federico Carlos Krutwig nasceva in Getxo, concretemente in Las Arenas, le 15 maio 1921, le die de Pentecoste, de patre german venite ab Colonia: su matre, in vice, era biscayin, ben que les Sagredo ha origine venetian.

Circa le dece annos comenciava a aprender vasco. Alora, ille jam sapeva germano, espaniol e francese. Le francese, per haber realisate le studios de Education Primari in le Collegio Francese. Posteriormente, realisava le baccalaureato german in le Collegio German, ubi obteneva un del melior qualificationes de tote illes qui ha passate per le collegio.

Al dece-quatro annos, ille jam sapeva parlar basco e pois tres o quatro annos ille cognosceva Resurrección Maria de Azkue e illes deveniva grande amicos. Iste intime amicitate durava usque le morte de Azkue, qui dava su ultime halito in presentia de Federico.

Le 29 de octobre 1942 ille era nominate membro correspondente de Euskaltzaindia . Alora ille jam habeva traducite e monstrate al senior Azkue ipse, centos de poemas german in biscayino pur. Equalmente, ille habeva realisate etiam un grande quantitate de scriptos ubi studiava le affinitates e realisava comparationes con linguas varie. Per infortuna, omne illos era jectate al fundo del mar quando ille debeva partir pro le estraniero, perque ille credeva que iste scriptos poterea damnar su familia.

euskaltzaindia

Le 29 de novembre 1947 es nominate membro de numero de Euskaltzaindia; ergo, in 1997 complira 50 annos como academico. In le reuniones del Academia del Lingua Basc interveniva magistralmente pro parlar sur le retrocession del basco, solutiones
a iste situation, unification del dialectos, etc. In iste periodo es numerose le articulos, traductiones e poesias que publica in le revistas Gernika, Egan e Euzko Gogoa, essente notabile illos in que tracta themas como le reorganisation del Academia, le orthographia e le lingua litterari.

 

Ille ipse restructura le Academia del Lingua Basc e realisa le discurso de reception a plure nove academicos, como Lafon. A proposition del senior Krutwig on converte le basco in lingua de
travalio in Euskaltzaindia, pois que usque alora on celebrava le reuniones in castiliano. Per altere latere, in le Instituto de Investigationes ''Julio de Urquijo'', del qual era tamben presidente,

in le Section de Studios Oriental, on commissionava le senior Krutwig a fin que scribeva le grammaticas del arabe, persiano e hindustani, e assi lo culminava, ma, posteriormente, on perderea anque iste operas. In le mesme anno que moriva le senior Azkue, in 1951, le senior Federico Krutwig offereva in le Association Artistic Biscayin le conferentia intitulate "Le Symbolismo in le Plastica", le qual nos ha occasion de leger a partir del pagina 107 del tomo prime intitulate Mikelditarrak de su roman (novella longe).

 

mikelditarrak

Il ha un facto historic que serea determinante in le vita de Federicco e per illo remarcabile: in maio 1952 le patre Villasante Kortabitarte realisava su discurso de entrata in Euskaltzaindia con le travalio intitulate ''Le basco litterari formate sur le laburdino classic''. Federico ipse legeva le discurso de reception in le ceremonia realisate in le Palatio del Deputation de Biscaya. Iste discurso non ha essite publicate usque al anno 1986, benque su traduction al espaniol appareva como annexo in le libro Vasconia. In iste discurso faceva recordar al Ecclesia Catholic quales era su obligationes con respecto al lingua basc, e realisava un criticas que non poteva esser plus sever a un institution que, in ille momentos, era intoccabile. Como consequentia del veritates ibi vertite, se videva obligate a prender le cammino del bannimento, perque alteremente le autoritates fascista le mitterea in prision.

 

krutwig


PERIPLO
Un epocha nove comencia hic: un periplo in le estraniero de vinti-sex annos; isto es, usque a 1978 ille retornava al Pais Basc peninsular. In iste odyssea ille remaneva tres annos in Paris e sex in Germania, ubi ille se maritava per prime vice. Novemente ille retornava a Euskal Herria, a Biarritz concretemente, ubi remaneva tres annos, usque a 1963, quando, como consequentia de su libro Vasconia, le governamento francese de De Gaulle lo expulsava. Alora, ille se dirigeva a Belgio. Posteriormente, ille passarea quatro annos in Roma, septe menses in Algeria, octo menses in le Valle de Aosta e, novemente, retornava a Belgio.

In Belgio ille se sponsava con le professoressa Agnes Caers, qui cognosce como nemo su opera complete.

Stante foras del Pais Basc senior Krutwig, le partisanos del laburdino classic como Villasante cede ante le nove academicos e on comencia a elaborar le Euskara Batua (basco unificate).

In iste periplo Federico Krutwig devenira Fernando Sarrailh de Ihartza pro poter developpar e portar in avante su intense activitate politic. In su libro Vasconia. Estudio dialéctico de una nacionalidad ille mitte le bases del nationalismo basc moderne e attinge un grande successo inter le membros del generationes le plus juvene. Post quatro annos, le Partito Communista Marxista-Leninista de Espania le commissiona a fin que ille scribe le opera La Cuestión Vasca pro explicar al espanioles le stato del question basc.

De ideologo de ETA ille passa a esser militante del organisation in ille annos, dante a cognoscer su ideas in Branka e altere magazines sur questiones como le nationalismo revolutionari e le strategia de guerrillas. In le V Assemblea de ETA un scripto de Krutwig deveni reporto-base del assemblea.

Postea, ille traduce alicun operas de Mao Zedong, inter le quales on pote mentionar Le Libro Rubie, que viderea le luce sub le nomine Mao Tzedung Buruzagiaren Aiphuak e cuje edition esseva pagate per le Partito Communista Chinese.


DE NOVO IN EUSKAL HERRIA
A omne illo que ille apprendeva in le juventute, in le qual studiava dece-quatro horas per die, on debe adder omne illo que ille apprendeva in le estraniero. Ubicunque ille ha habitate ille ha apprendite le lingua e cultura de illac. Dunque, ille ha arrivate a maestrar plus que vinti linguas, benque ille cognosce multe alteres theoricamente. Ma duo es le idiomas al quales ille ha dedicate le momentos le plus preciate de su vita: le basco e le greco. Iste duo idiomas es, secundo Federico, le instrumentos le plus adaptate pro comprehender le physica moderne, poisque le conception nove del tempore coincide con illo que on usa in iste duo linguas. Si le lingua basc es conditione sine qua non pro esser basc, le greco sembla a ille un medio irrenunciabile pro restar basc, europee e pro esser personas cultivate. Dunque in 1985 funda Jakintza Baitha con un gruppo de amicos.

Ille nos reuniva iste amicos primemente in le Commission de Litteratura de Euskaltzaindia, ubi ille nos inseniava greco, al vice que nos analysava attentivemente Axular e Leizarraga. Omne nos cognosceva ben su libro Computer Shock Vasconia 2001, ultra le intitulate Garaldea.

 

computer shock garaldea

Nos non poterea lassar sin mentionar su opera magne Belatzen Baratza, del qual solmente on ha publicate quatro tomos in basco. Su ex-sponsa, Agnes Caers, es preparante le traduction al francese del nove tomos e Federico ipse habe, ab longe tempore, realisate le traduction espaniol. Nos debe remarcar que iste obra ha essite pauc legite: per un latere, per haber essite scribite in un basco classic hellenisate (benque le dialectos habe su loco in illo) e, per un altere latere, perque le themas que se tracta non es habitual in le litteratura basc. Le typo de basco e thematica que se nos presenta in illo sta dirigite a un public que ancora non existe, essente un de su scopos crear isse typo de publico.

 

otsoaren bidea jakintza baitha

Ariston Ammon es le nomine que usa Federico Krutwig in Jakintza Baitha, poisque in iste Association Grec de Studios Classic cata membro recipe un secundo nomine e un nove baptismo in le aquas pulchre e crystallin del fonte del Cultura Superior.

jakintza baitha hierax 1

Su ideas le plus actual ha essite publicate in le organo official de Jakintza Baitha; isto es, in le magazin Hierax. A cata un del numeros que ha publicate iste magazin le prime canal del Television de Grecia ha dedicate un spatio de medie hora. Benque sembla incredibile, Krutwig es plus cognoscite in Grecia, cuna de nascentia de nostre cultura, que in le Pais Basc ipse. Il es numerose le societates scientific et cultural de Athenas e altere citates grec del quales ha essite nominate membro, habente realisate su discursos de entrata in greco classic. Equalmente, ille ha obtenite premios, medalias e distinctiones diverse in ille societates e casas municipal ubi on ha sollicitate su presentia.


krutwig



Utinam vide un die omne su opera le luce, a fin quepro nos ipse pote retornar a accender le foco del eternal deos immortal in nostre sovente obcecate oculos.

[Federico Carlos Krutwig Sagredo moriva le 15 novembre de 1998]


JOSU LAVIN (Jakintza Baitha)

In Bilbao, le 19 junio de 1997

Bibliotheca Bidebarrieta



TEXTO:

Autores:    Lavín, Josu.
Título:     Homenajes y encuentros, para conocer a los/las escritores/as del Bilbao Metropolitano = Omenaldiak eta topagunak, Bilboaldeko idazleak ezagutzeko.
Otros títulos:     Bidebarrieta.
Omenaldiak eta topaguneak, Bilboaldeko idazleak ezagutzeko.
Notas:     Homenajes a Elías Amézaga, Federico Krutwig y Ramiro Pinilla
Incluye intervenciones de Elías Amézaga, Josu Ortuondo, Germán Yanke, José Manuel Alonso, Josu Lavin, Triantaphyllos Karayannis, Juan José Pujana, Félix Maraña, Jorge G. Aranguren, Ramiro Pinilla
En:     Bidebarrieta- Bilbao.- 2 (1997), p. 317-379.-
Temas:     Amézaga, Elías-Homenajes-Artículos periodísticos.
Krutwig Sagredo, Federico-Homenajes-Artículos periodísticos.
Pinilla, Ramiro-Homenajes-Artículos periodísticos.

 

PHOTOS:

Autores:     Kintana, Xabier.
Euskadi. Servicio Central de Publicaciones.
Euskadi. Viceconsejería de Política Lingüística.
Título:     Federiko Krutwig Sagredo (1921-1998) / egilea, Xabier Kintana.
Editor:     Vitoria-Gasteiz : Eusko Jaurlaritzaren Argitalpen Zerbitzu Nagusia = Servicio Central de Publicaciones del Gobierno Vasco, 1999.
Descripción:     20 p. : il. ; 24 cm
Serie:     Bidegileak ; 15
Nota:     En cub.: Eusko Jaurlaritza, Hizkuntza Politikarako Sailburuordetza = Gobierno Vasco, Viceconsejería de Política Lingüística
Tema:     Krutwig Sagredo, Federico-Biografías.
D.L.:     BI. 2675-1999
ISBN:     84-457-1441-4